एस.टी. प्रवासाचा नवा डिजिटल युगारंभ – सवलतधारकांसाठी ‘MSRTC NCMC Card’ (Maharashtra ST Card) ची अनिवार्यता
महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाच्या (MSRTC) बसमधून दररोज लाखो प्रवासी प्रवास करतात. रोख व्यवहारांच्या अडचणी टाळून, पारदर्शकता आणि सोयीस्कर सेवा देण्याच्या उद्देशाने एसटी महामंडळाने ‘नॅशनल कॉमन मोबिलिटी कार्ड’ म्हणजेच MSRTC Smart Card लागू करण्याचा ऐतिहासिक निर्णय घेतला आहे. विविध सवलतींचा लाभ घेण्यासाठी आता सवलतधारकांना हे NCMC Card ST Bus प्रवासासाठी अनिवार्य असणार आहे.
NCMC Card म्हणजे काय?
NCMC हे एक प्रीपेड स्मार्ट कार्ड आहे. हे कार्ड केवळ एसटी (ST) बस प्रवासासाठीच नाही, तर देशभरातील मेट्रो (Metro), बेस्ट बसेस (BEST Buses), आणि रेल्वे (Railway) प्रवासासाठी देखील वापरता येते. तंत्रज्ञानाचा वापर करून डिजिटल रूप देणारे हे एक मोठे पाऊल आहे ज्यामध्ये सवलतीची अचूक नोंद, पारदर्शक माहिती आणि कॅशलेस (रोखीविरहित) व्यवहार सामावले जाणार आहेत.
कोणाला मिळणार NCMC कार्ड?
या नव्या योजनेत प्रामुख्याने खालील प्रवाशांना समाविष्ट करण्यात आले आहे:
- विद्यार्थी: शालेय व तांत्रिक शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांना त्यांच्या सवलत पासाऐवजी स्मार्ट कार्ड दिले जाईल.
- ज्येष्ठ नागरिक व महिला: अमृत ज्येष्ठ नागरिक, सर्वसाधारण ज्येष्ठ नागरिक आणि ५०% सवलत असलेल्या महिला प्रवाशांना आधार संलग्न कार्ड मिळेल.
- दिव्यांग व्यक्ती: दिव्यांगांना मोफत प्रवास आणि त्यांच्या सोबत असलेल्या साथीदाराला सवलत या कार्डद्वारे मिळेल.
- पत्रकार व पुरस्कार विजेते: अधिस्वीकृतीधारक पत्रकार आणि राज्यस्तरीय पुरस्कार विजेत्यांना विभागीय कार्यालयातून स्मार्ट कार्ड मिळेल.
NCMC कार्डची वैशिष्ट्ये आणि फायदे
- सिंगल मोबिलिटी कार्ड: एसटी बससह मेट्रो, रेल्वे, बेस्ट यांसारख्या सार्वजनिक वाहतुकीसाठी एकच कार्ड वापरता येते.
- सुटे पैसे देण्याची कटकट नाही: कॅशलेस प्रवासामुळे सुट्ट्या पैशांची अडचण दूर होते.
- वॉलेट आणि तिकिटिंग: १००/- रुपये ते २०००/- रुपयांपर्यंत वॉलेट रिचार्ज करण्याची सुविधा.
- आधार संलग्न आणि सुरक्षित: कार्ड काढताना केवायसी (KYC) अनिवार्य असल्यामुळे कार्डचा गैरवापर टळेल.
- कार्ड हरवल्यास सुरक्षितता: कार्ड हरवल्यास तातडीने ब्लॉक करून जुनी शिल्लक रक्कम नवीन कार्डवर मिळण्याची सुविधा उपलब्ध आहे.
नोंदणी आणि वितरण: आवश्यक कागदपत्रे
सदर कार्ड जारी करण्यासाठी वेगवेगळ्या सवलत प्रकारानुसार खालील कागदपत्रे आवश्यक आहेत:
| सवलतीचा प्रकार | बस डेपो / नियंत्रण केंद्र | अधिकृत एजंट | आवश्यक कागदपत्रे |
|---|---|---|---|
| महिला (५०% सवलत) | ✔ | ✔ | आधार कार्ड |
| ज्येष्ठ नागरिक | ✔ | ✔ | आधार कार्ड |
| अमृत ज्येष्ठ नागरिक | ✔ | ✔ | आधार कार्ड |
| दिव्यांग | ✔ | ✖ | वैद्यकीय प्रमाणपत्र, आधार कार्ड |
| विद्यार्थी प्रासंगिक / विद्यार्थी | ✔ | ✖ | शाळा / कॉलेज ओळखपत्र |
| इतर सर्व सवलती | ✔ | ✖ | शासकीय प्रमाणपत्र |
| पास नसलेले साधे प्रवासी | ✔ | ✔ | मोबाईल नंबर आणि आधार |
NCMC कार्ड मिळवण्याची आणि रिचार्ज करण्याची पद्धत
कार्ड मिळवण्याची पद्धत:
- तुमच्या नजीकच्या एसटी बस स्थानकावर जाऊन तुम्ही या कार्डासाठी नोंदणी करू शकता.
- कार्ड काढण्यासाठी तुम्हाला तुमचे आधार कार्ड आणि मोबाईल नंबर देणे आवश्यक आहे.
- नोंदणी शुल्क: नवीन कार्ड काढताना रु. १५०/- शुल्क (Card Fee) द्यावे लागते. तसेच जुने स्मार्ट कार्ड जमा केल्यास सवलत मिळू शकते.
कार्ड रिचार्ज करण्याची पद्धत:
- तुमच्या नजीकच्या एसटी बस स्थानकावर रोखीने (Cash) रिचार्ज करता येईल.
- ऑनलाईन बँकिंग, UPI (Google Pay, PhonePe) किंवा मोबाईल ॲपद्वारे रिचार्जची सुविधा.
- बस वाहकाकडे असलेल्या तिकीट मशीन (ETIM) द्वारे देखील कार्ड रिचार्ज करता येते.
📌 प्रवाशांना उपयुक्त माहिती आणि लिंक्स:
ST Mahamandal Portal (MSRTC अधिकृत वेबसाईट): msrtc.maharashtra.gov.in
एसटी महामंडळ टोल फ्री नंबर (Helpline): 1800 22 1250
* अधिक माहितीसाठी किंवा कार्ड ऑनलाईन अर्ज प्रक्रियेसाठी नेहमी अधिकृत पोर्टलला भेट द्या.
Author – Mahaschemes.in
I have proven experience in researching and writing about Maharashtra government schemes,sarkari yojana, and public welfare programs. Through Mahaschemes.in, I provide accurate, reliable, and regularly updated information on government schemes, benefits, eligibility criteria, and application processes,helping readers access official support with clarity and confidence.
