कमाल कर्ज किती?

Manufacturing: ₹50 लाख. Service/Agro: ₹10-20 लाख.

CMEGP vs PMEGP फरक?

CMEGP = महाराष्ट्र शासन (DOI/DIC). PMEGP = केंद्र सरकार (KVIC). दोन्हींचा एकत्रित लाभ नाही.

Sarkari Yojana Business योजना Uncategorized

CMEGP : मुख्यमंत्री युवा स्वरोजगार योजना 2026

Q: CMEGP म्हणजे काय?

Chief Minister Employment Generation Programme (CMEGP) — मुख्यमंत्री रोजगार निर्मिती कार्यक्रम — महाराष्ट्र शासनाची Credit-Linked Subsidy Scheme. नवीन Micro/Small उद्योगांसाठी बँक कर्ज + 15%-35% Subsidy.

Q: मुख्यमंत्री युवा स्वरोजगार योजना महाराष्ट्रात आहे का?

मुख्यमंत्री युवा स्वरोजगार योजना हे उत्तर प्रदेश/छत्तीसगड चे नाव. महाराष्ट्रात समान योजना CMEGP आहे.

Q: Subsidy किती मिळते?

General शहरी: 15%, ग्रामीण: 25%. Special शहरी: 25%, ग्रामीण: 35%. लाभार्थी वाटा: General 10%, Special 5%.

Q: Online अर्ज कसा करावा?

maha-cmegp.gov.in → Registration → Aadhaar + OTP → Form भरा → DPR Upload → Submit. फक्त Online. विनामूल्य.

Q: EDP Training अनिवार्य आहे का?

हो, 1-2 आठवडे EDP Training अनिवार्य. Certificate Upload करणे आवश्यक.

Q: कोणती Documents आवश्यक?

Aadhaar, PAN, Domicile, शैक्षणिक प्रमाणपत्रे, Caste Certificate, DPR, Photos, Undertaking.

Q: कोणते उद्योग सुरू करता येतात?

Manufacturing: Food Processing, Garments, Furniture. Service: Beauty Parlor, Computer Centre. Agro: Dairy, Poultry, Mushroom. फक्त नवीन उद्योग.

By Mayur

Published on: April 17, 2026

CMEGP मुख्यमंत्री रोजगार निर्मिती कार्यक्रम – संपूर्ण माहिती | ₹50 लाख कर्ज, 35% Subsidy, Online अर्ज

CMEGP महाराष्ट्र शासन ● उद्योग संचालनालय स्वरोजगार / Entrepreneurship

CMEGP – मुख्यमंत्री रोजगार निर्मिती कार्यक्रम – ₹50 लाख कर्ज, 35% पर्यंत Subsidy, स्वतःचा उद्योग सुरू करा

Chief Minister Employment Generation Programme (CMEGP) ही महाराष्ट्र शासनाची प्रमुख स्वरोजगार योजना (Self-Employment Scheme) आहे. या योजनेअंतर्गत महाराष्ट्रातील युवकांना Manufacturing Sector मध्ये ₹50 लाख आणि Service/Agro Sector मध्ये ₹10 लाख पर्यंतच्या नवीन Micro उद्योगांसाठी बँक कर्ज + शासनाकडून 15% ते 35% Margin Money Subsidy दिली जाते. अर्ज maha-cmegp.gov.in वर Online करावा.

🏛️ उद्योग संचालनालय (DOI), महाराष्ट्र 📋 वय: 18 ते 45 वर्षे 📝 अर्ज: Online (maha-cmegp.gov.in)

₹50 लाखManufacturing कर्ज

35%Max Subsidy (ग्रामीण विशेष)

5%Min लाभार्थी वाटा

Onlinemaha-cmegp.gov.in

CMEGP – मुख्यमंत्री रोजगार निर्मिती कार्यक्रम – संपूर्ण माहिती

Chief Minister Employment Generation Programme (CMEGP) — मराठीत मुख्यमंत्री रोजगार निर्मिती कार्यक्रम — ही महाराष्ट्र शासनाची Credit-Linked Subsidy Scheme आहे. या योजनेचा मुख्य उद्देश महाराष्ट्रातील युवकांना स्वतःचा नवीन उद्योग (Manufacturing, Service, Agro-based) सुरू करण्यासाठी बँक कर्ज आणि शासनाकडून Margin Money Subsidy उपलब्ध करून देणे हा आहे. ही योजना उद्योग संचालनालय (Directorate of Industries – DOI) आणि महाराष्ट्र राज्य खादी आणि ग्रामोद्योग मंडळ (KVIB) मार्फत जिल्हा उद्योग केंद्रांद्वारे (District Industries Centre – DIC) राबवली जाते.

महाराष्ट्रात दरवर्षी लाखो तरुण शिक्षण पूर्ण करतात, परंतु पुरेशा रोजगार संधी उपलब्ध नसतात. बेरोजगारीचा सामना करणाऱ्या या युवकांना स्वतःचा व्यवसाय सुरू करायचा असतो, पण भांडवलाची कमतरता (Lack of Capital) हा सर्वात मोठा अडथळा असतो. CMEGP योजना हा अडथळा दूर करते — शासनाकडून Subsidy (अनुदान) मिळते, बँकेकडून कमी व्याज दराने कर्ज मिळते, आणि लाभार्थ्यांना Entrepreneurship Development Programme (EDP) Training देखील दिले जाते.

CMEGP आणि PMEGP मधील फरक

अनेक जण CMEGP (राज्य शासन) आणि PMEGP (केंद्र शासन) यांमध्ये गोंधळ करतात. CMEGP ही महाराष्ट्र शासनाची योजना आहे आणि PMEGP ही केंद्र सरकारची (KVIC मार्फत) योजना आहे. दोन्ही योजनांचे उद्दिष्ट सारखे असले तरी — Subsidy %, Eligibility, Project Cost Limit, आणि Application Portal वेगवेगळे आहेत. एकाच व्यक्तीला दोन्ही योजनांचा लाभ एकत्रित घेता येत नाही.

“मुख्यमंत्री युवा स्वरोजगार योजना” बद्दल स्पष्टीकरण

अनेक लोक “मुख्यमंत्री युवा स्वरोजगार योजना” या नावाने शोध करतात. स्पष्ट करता की हे नाव उत्तर प्रदेश आणि छत्तीसगड या राज्यांच्या योजनेचे आहे. महाराष्ट्रात स्वरोजगारासाठी समान प्रकारची योजना CMEGP (मुख्यमंत्री रोजगार निर्मिती कार्यक्रम) आहे. तसेच कौशल्य प्रशिक्षणासाठी मुख्यमंत्री युवा कार्य प्रशिक्षण योजना (CMYKPY) उपलब्ध आहे.

Subsidy Structure (अनुदान रचना)

प्रवर्ग (Category)	ठिकाण	Subsidy %	लाभार्थी वाटा	बँक कर्ज
General (सामान्य)	शहरी (Urban)	15%	10%	75%
General (सामान्य)	ग्रामीण (Rural)	25%	10%	65%
Special (विशेष)*	शहरी (Urban)	25%	5%	70%
Special (विशेष)*	ग्रामीण (Rural)	35%	5%	60%

* विशेष प्रवर्ग: SC / ST / OBC / VJNT / महिला / माजी सैनिक / दिव्यांग / अल्पसंख्याक

CMEGP – Benefits (योजनेचे लाभ)

Manufacturing Sector
(उत्पादन क्षेत्र)

₹50 लाख

कमाल प्रकल्प खर्च

Service / Agro Sector
(सेवा / कृषी क्षेत्र)

₹10-20 लाख

कमाल प्रकल्प खर्च

Max Subsidy
(कमाल अनुदान)

35%

ग्रामीण विशेष प्रवर्ग

Min Investment
(किमान गुंतवणूक)

फक्त 5%

विशेष प्रवर्ग लाभार्थी

EDP Training
(उद्योजकता प्रशिक्षण)

मोफत

1-2 आठवडे अनिवार्य

Registration Fee
(नोंदणी शुल्क)

₹0

पूर्णपणे विनामूल्य

CMEGP – Eligibility (पात्रता निकष)

CMEGP योजनेसाठी खालील Eligibility निकष पूर्ण करणे अनिवार्य आहे:

वयोमर्यादा: 18 ते 45 वर्षे. विशेष प्रवर्गासाठी (SC/ST/Women/Ex-Servicemen/Differently-abled) 5 वर्षे सूट — म्हणजे 50 वर्षांपर्यंत पात्र.
निवास: अर्जदार महाराष्ट्र राज्याचा रहिवासी (Domicile) असणे अनिवार्य.
शिक्षण: ₹10 लाखांपेक्षा जास्त प्रकल्पासाठी — किमान 7वी उत्तीर्ण. ₹25 लाखांपेक्षा जास्त प्रकल्पासाठी — किमान 10वी उत्तीर्ण.
कुटुंब मर्यादा: एका कुटुंबातील (पती-पत्नी) एकच व्यक्ती या योजनेचा लाभ घेऊ शकते.
नवीन उद्योग: फक्त नवीन उद्योग (New Enterprise) स्थापनेसाठी पात्र — अस्तित्वातील व्यवसायांसाठी नाही.
इतर योजना: PMEGP, PMRY इत्यादी इतर शासकीय Subsidy योजनांचा लाभ घेतलेला नसावा.
उत्पन्न मर्यादा: कोणतीही उत्पन्न मर्यादा (Income Ceiling) नाही.

Documents Required (आवश्यक कागदपत्रे)

CMEGP Online अर्ज करताना खालील कागदपत्रे Upload करणे आवश्यक आहे:

Aadhaar Card आणि PAN Card: ओळख पडताळणी अनिवार्य
Domicile Certificate (अधिवास प्रमाणपत्र): महाराष्ट्राचा रहिवासी असल्याचा पुरावा
शैक्षणिक प्रमाणपत्रे: 7वी/10वी/12वी/Graduation इत्यादी (प्रकल्प खर्चानुसार)
जातीचा दाखला (Caste Certificate): SC/ST/OBC/VJNT/अल्पसंख्याक प्रवर्गवर्ग असल्यास
Detailed Project Report (DPR): प्रकल्पाचा तपशीलवार अहवाल / व्यवसाय योजना
Passport-Size Photographs: अलीकडील फोटो
Undertaking Form (हमीपत्र): Portal वर उपलब्ध
लोकसंख्या प्रमाणपत्र: ग्रामीण भागात अर्ज करणाऱ्यांसाठी (Rural Area Proof)
विशेष प्रमाणपत्रे: माजी सैनिक / दिव्यांग / महिला प्रमाणपत्र (लागू असल्यास)

Application Process – Online अर्ज कसा करावा

CMEGP साठी फक्त Online अर्ज स्वीकारले जातात — Physical/Offline अर्ज स्वीकार्य नाहीत. खालील Steps अनुसरा:

CMEGP Portal वर Registration करा

अधिकृत CMEGP Portal maha-cmegp.gov.in वर जा. “New Registration” वर Click करा. Aadhaar Number, Mobile Number, Email ID टाका. OTP Verification पूर्ण करा. Username आणि Password तयार करा.

Application Form भरा आणि DPR Upload करा

Login करून Application Form मध्ये — वैयक्तिक माहिती, शैक्षणिक पात्रता, प्रस्तावित उद्योगाचा प्रकार (Manufacturing / Service / Agro), प्रकल्प खर्च, आणि ठिकाण (शहरी/ग्रामीण) भरा. Detailed Project Report (DPR) आणि सर्व आवश्यक Documents Upload करा.

DIC / KVIB छाननी (Scrutiny)

अर्ज Submit केल्यानंतर जिल्हा उद्योग केंद्र (DIC) किंवा KVIB तुमच्या अर्जाची छाननी आणि प्रकल्प व्यवहार्यता (Project Feasibility) तपासते. District Level Task Force Committee (DLTFC) अर्ज मंजूर करते.

बँक कर्ज मंजुरी (Bank Loan Sanction)

DLTFC ने मंजूर केलेले अर्ज बँकेकडे (Scheduled Bank) कर्ज मंजुरीसाठी पाठवले जातात. बँक प्रकल्प अहवालाचे मूल्यांकन (Appraisal) करून कर्ज मंजूर करते. बँक संपर्क साधून आवश्यक कागदपत्रे मागू शकते.

EDP Training + Subsidy वितरण

कर्ज मंजूर झाल्यानंतर Entrepreneurship Development Programme (EDP) Training (1-2 आठवडे) पूर्ण करणे अनिवार्य. EDP Certificate Portal वर Upload करा. उद्योग सुरू करा → पडताळणीनंतर Margin Money Subsidy तुमच्या कर्ज खात्यात जमा केली जाते.

Scheme Overview (योजनेचा आढावा)

तपशील	माहिती
योजनेचे नाव	Chief Minister Employment Generation Programme (CMEGP)
मराठी नाव	मुख्यमंत्री रोजगार निर्मिती कार्यक्रम
राबवणारे शासन	महाराष्ट्र शासन
राबवणारे विभाग	उद्योग संचालनालय (DOI) + KVIB → DIC मार्फत
Manufacturing प्रकल्प कमाल	₹50 लाख
Service/Agro प्रकल्प कमाल	₹10 – ₹20 लाख
Subsidy — General शहरी	15% (लाभार्थी वाटा 10%)
Subsidy — General ग्रामीण	25% (लाभार्थी वाटा 10%)
Subsidy — Special शहरी	25% (लाभार्थी वाटा 5%)
Subsidy — Special ग्रामीण	35% (लाभार्थी वाटा 5%)
वयोमर्यादा	18 – 45 वर्षे (Special: +5 वर्षे सूट)
शिक्षण (₹10L+ प्रकल्प)	किमान 7वी उत्तीर्ण
शिक्षण (₹25L+ प्रकल्प)	किमान 10वी उत्तीर्ण
EDP Training	अनिवार्य (1-2 आठवडे)
अर्ज पद्धती	फक्त Online
अधिकृत Portal	maha-cmegp.gov.in

⚠️ महत्त्वाची सूचना: CMEGP अर्ज फक्त Online (maha-cmegp.gov.in) स्वीकारले जातात — Physical अर्ज नाही. Registration पूर्णपणे विनामूल्य आहे. कोणताही Agent/Middleman शुल्क मागत असल्यास सावध रहा. PMEGP आणि CMEGP दोन्हींचा एकत्रित लाभ घेता येत नाही. EDP Training पूर्ण केल्याशिवाय Subsidy मिळत नाही. Detailed Project Report (DPR) चांगला आणि व्यवहार्य तयार करा — यावरच बँक कर्ज मंजुरी अवलंबून असते. अधिक माहिती: जवळच्या जिल्हा उद्योग केंद्र (DIC) शी संपर्क साधा.

कोणते उद्योग सुरू करता येतात?

CMEGP अंतर्गत Manufacturing, Service, आणि Agro-based या तिन्ही क्षेत्रांमध्ये नवीन Micro/Small उद्योग सुरू करता येतात. उदाहरणार्थ: Manufacturing: कापड/गारमेंट उत्पादन, खाद्यपदार्थ प्रक्रिया (Food Processing), साबण/तेल निर्मिती, प्लास्टिक/रबर उत्पादने, कागद/पिशवी उत्पादन, लाकडी फर्निचर. Service: ब्युटी पार्लर, टायपिंग/DTP/Computer Centre, Xerox/Printing, गॅरेज/ऑटो रिपेअर, DTH/Cable/Internet Cafe, Tailoring Shop. Agro-based: दुग्ध व्यवसाय (Dairy), मधुमक्षिका पालन, कुक्कुटपालन, मशरूम लागवड, मसाले प्रक्रिया.

मुख्यमंत्री युवा कार्य प्रशिक्षण योजना (CMYKPY) — पूरक योजना

CMEGP व्यतिरिक्त महाराष्ट्र शासनाने मुख्यमंत्री युवा कार्य प्रशिक्षण योजना (CMYKPY) देखील सुरू केली आहे. ही Internship/Training योजना आहे ज्यामध्ये 18-35 वर्षे वयोगटातील 12वी/ITI/Diploma/Graduate/Post-Graduate युवकांना उद्योगांमध्ये On-the-Job Training दिले जाते आणि दरमहा ₹6,000 ते ₹10,000 Stipend मिळतो. Registration: cmykpy.mahaswayam.gov.in

Frequently Asked Questions (FAQs)

CMEGP म्हणजे काय?

Chief Minister Employment Generation Programme (CMEGP) — मुख्यमंत्री रोजगार निर्मिती कार्यक्रम — ही महाराष्ट्र शासनाची Credit-Linked Subsidy Scheme आहे. नवीन Micro/Small उद्योगांसाठी बँक कर्ज + 15% ते 35% Margin Money Subsidy दिली जाते. उद्योग संचालनालय (DOI) + KVIB मार्फत DIC द्वारे राबवली जाते.

“मुख्यमंत्री युवा स्वरोजगार योजना” महाराष्ट्रात आहे का?

“मुख्यमंत्री युवा स्वरोजगार योजना” हे नाव उत्तर प्रदेश आणि छत्तीसगड राज्यांच्या योजनेचे आहे. महाराष्ट्रात समान उद्देशाची योजना CMEGP (मुख्यमंत्री रोजगार निर्मिती कार्यक्रम) आहे. स्वरोजगार कर्ज + Subsidy साठी CMEGP वर अर्ज करा.

कमाल कर्ज/प्रकल्प खर्च किती मिळतो?

Manufacturing Sector: ₹50 लाख पर्यंत. Service/Agro-based Sector: ₹10 – ₹20 लाख पर्यंत. यामध्ये Subsidy + बँक कर्ज + लाभार्थी वाटा समाविष्ट आहे.

Subsidy किती मिळते?

General शहरी: 15% | General ग्रामीण: 25% | Special शहरी: 25% | Special ग्रामीण: 35%. Special = SC/ST/OBC/VJNT/Women/Ex-Servicemen/Differently-abled/Minorities. लाभार्थी वाटा General साठी 10%, Special साठी फक्त 5%.

कोण पात्र आहे?

18-45 वर्षे (Special: +5 सूट). महाराष्ट्र Domicile. 7वी/10वी उत्तीर्ण (प्रकल्प खर्चानुसार). कुटुंबातील एकच व्यक्ती. फक्त नवीन उद्योग. PMEGP/PMRY लाभ घेतलेला नसावा. Income Ceiling नाही.

Online अर्ज कसा करावा?

maha-cmegp.gov.in → New Registration → Aadhaar + OTP Verify → Application Form भरा → DPR + Documents Upload → Submit. फक्त Online — Physical अर्ज नाही. Registration विनामूल्य.

EDP Training अनिवार्य आहे का?

हो. Entrepreneurship Development Programme (EDP) Training 1-2 आठवडे अनिवार्य. बँक कर्ज मंजुरीनंतर Training होते. EDP Certificate Portal वर Upload करणे आवश्यक. 10+ दिवसांचे REDP/SDP Training पूर्ण केलेले असल्यास सूट मिळते.

कोणती Documents आवश्यक आहेत?

Aadhaar Card, PAN Card, Domicile Certificate, शैक्षणिक प्रमाणपत्रे, Caste Certificate (लागू असल्यास), Detailed Project Report (DPR), Photos, Undertaking Form, ग्रामीण लोकसंख्या प्रमाणपत्र (लागू असल्यास).

CMEGP आणि PMEGP मध्ये फरक काय?

CMEGP = महाराष्ट्र शासन (DOI/DIC मार्फत). PMEGP = केंद्र सरकार (KVIC मार्फत). दोन्हींचा एकत्रित लाभ घेता येत नाही. Subsidy %, Project Cost, Eligibility, Portal वेगळे आहेत.

कोणत्या प्रकारचे उद्योग सुरू करता येतात?

Manufacturing: Food Processing, Garments, Furniture, Plastics. Service: Beauty Parlor, Computer Centre, Tailoring, Auto Repair. Agro-based: Dairy, Poultry, Mushroom, Spice Processing. फक्त नवीन उद्योग पात्र.

Important Links (महत्त्वाचे दुवे)

🏭 CMEGP Official Portalmaha-cmegp.gov.in 📚 CMYKPY – युवा प्रशिक्षणcmykpy.mahaswayam.gov.in 🌐 Mahaswayam Portalmahaswayam.gov.in 📋 MyScheme – CMEGPmyscheme.gov.in 📄 महाराष्ट्र शासनmaharashtra.gov.in 🇮🇳 National Portalindia.gov.in

Mayur

Author – Mahaschemes.in
I have proven experience in researching and writing about Maharashtra government schemes,sarkari yojana, and public welfare programs. Through Mahaschemes.in, I provide accurate, reliable, and regularly updated information on government schemes, benefits, eligibility criteria, and application processes,helping readers access official support with clarity and confidence.